नेपालको सार्वजनिक ऋण ३० खर्ब नाघ्यो, प्रतिव्यक्ति ऋणभार एक लाख रुपैयाँभन्दा बढी काठमाडौं । नेपालको कुल सार्वजनिक ऋण ३० खर्ब ९ अर्ब ११ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। असोज मसान्तसम्मको तथ्यांकअनुसार नेपालको सार्वजनिक ऋण कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) को ४५.५९ प्रतिशत पुगेको हो। कुल सार्वजनिक ऋणमध्ये आन्तरिक ऋण १४ खर्ब १० अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ रहेको छ। यो कुल सार्वजनिक ऋणको ४६.८७ प्रतिशत हो। त्यस्तै, बाह्य ऋण १५ खर्ब ९८ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन कुल सार्वजनिक ऋणको ५३.१३ प्रतिशत हो। जीडीपीसँग तुलना गर्दा आन्तरिक ऋणको अनुपात २१.३७ प्रतिशत र बाह्य ऋणको अनुपात २४.२२ प्रतिशत रहेको छ। यसले नेपालको सार्वजनिक ऋणमा आन्तरिक र बाह्य दुवै स्रोतको हिस्सा उल्लेख्य रहेको देखाउँछ। सार्वजनिक ऋणको कुल आकारलाई नेपालको जनसंख्याका आधारमा हिसाब गर्दा प्रत्येक नेपाली नागरिकको भागमा एक लाख रुपैयाँभन्दा बढी ऋणभार पर्न जान्छ। यसले सार्वजनिक ऋणको दायित्व नागरिकको तहसम्म कसरी जोडिएको छ भन्ने देखाउँछ। सरकारले विकास निर्माण, पूर्वाधार विकास तथा सार्वजनिक खर्च व्यवस्थापनका लागि आन्तरिक र बाह्य स्रोतबाट ऋण लिने गरेको छ। तर ऋणको आकार बढ्दै जाँदा त्यसको सदुपयोग, प्रतिफल र भुक्तानी क्षमताबारे प्रश्न उठ्न थालेका छन्। सार्वजनिक ऋणलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा परिचालन गरी आर्थिक वृद्धि र राजस्व क्षमता बढाउनु तथा ऋणको दिगोपना कायम गर्नु सरकारका लागि महत्वपूर्ण चुनौती बनेको छ।