सरकारले सिफारिस गर्यो १३ राजदूत
👤 सनस्टार संवाददाता | 📅 2026-09-18
सरकारले सिफारिस गर्यो १३ राजदूत
सरकारले भारत, चीन र अमेरिकासहित १३ मुलुकहरूमा राजदूत सिफारिस गरेको छ।
प्रधानमन्त्री बालेन शाहको नेतृत्वमा शुक्रबार बसेको मन्त्रिपरिषद बैंठकले विभिन्न १३ मुलुकमा राजदूत नियुक्तिका लागि सिफारिस गरेको हो।
परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरूलाई राजदूत नियुक्तिका लागि सिफारिस गरेको जानकारी दिए।
अब सरकारले सिफारिस गरिएका प्रस्तावित राजदूतहरूलाई संसदीय सुनुवाइका लागि पठाउने छ। संसदीय सुनुवाइ सकिएपछि सरकारले सम्बन्धित मुलुकमा अग्रिमोका लागि पठाउने छ।
अग्रिमा आएपछि राष्ट्रपतिले सम्बन्धित मुलुकको लागि राजदूतमा नियुक्त गर्ने छन्।
प्रस्तावित राजदूतहरू—
१. डा. निश्चलनाथ पाण्डे — भारत
२. डा. कल्याणराज शर्मा — चीन
३. चिरनजंग थापा — संयुक्तराज्य अमेरिका
४. पूर्वप्रधानसेनापति गौरवशमशेर जंगबहादुर राणा (अवकाशप्राप्त) — संयुक्त अधिराज्य (युके)
५. जिग्यान कुमार थापा — जापान
६. सुरेशकुमार कर्ण — इसराइल
७. प्राप्ति शेरचन — स्पेन
८. शारू जोशी — जर्मनी
९. डा. पद्माक्षी राणा — ओमान
१०. चूडामणि खरेल — मलेसिया
११. प्रा. डा. संगम श्रेष्ठ — दक्षिण कोरिया
१२. डा. मंचला झा — श्रीलंका
१३. गिरीबहादुर सुनार — साउदी अरेबिया
प्रस्तावित राजदूतहरूको संक्षिप्त परिचय
१. डा. निश्चलनाथ पाण्डे — भारतका लागि प्रस्तावित राजदूत
डा. निश्चलनाथ पाण्डे नेपालको विदेश मामिला तथा परराष्ट्र नीतिका स्थापित अध्येतामध्ये एक हुन्। उनी हाल सेन्टर फर साउथ एसियन स्टडिज (CSAS) का निर्देशक छन्। यसअघि उनले परराष्ट्र मन्त्रालयअन्तर्गतको परराष्ट्र मामिला अध्ययन प्रतिष्ठान (Institute of Foreign Affairs) का कार्यकारी निर्देशकका रूपमा सन् १९९८ देखि २००६ सम्म काम गरेका थिए। सन् १९९६–९७ मा उनले राष्ट्रिय योजना आयोगमा पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनसम्बन्धी सल्लाहकारका रूपमा पनि काम गरेका थिए। सन् २०१६ मा उनी नेपालको सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगका विज्ञका रूपमा र २०१७ मा सरकारले गठन गरेको उच्चस्तरीय परराष्ट्र नीति कार्यदलका सदस्यका रूपमा रहेका थिए।डा. पाण्डेले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीतिशास्त्रमा विद्यावारिधि तथा कानुनमा स्नातक गरेका छन्। उनी भारतको बैंग्लोरस्थित नेसनल इन्स्टिच्युट अफ एड्भान्स्ड स्टडिजका मानार्थ सहायक प्राध्यापक तथा सिंगापुरको नेसनल युनिभर्सिटीअन्तर्गतको इन्स्टिच्युट अफ साउथ एसियन स्टडिज (ISAS) का गैरआवासीय वरिष्ठ फेलो हुन्। यसअघि उनी त्यहाँ भिजिटिङ रिसर्च फेलो पनि थिए। उनले जर्मनीको एसडब्ल्यूपी (बर्लिन) र बेलायतको युनिभर्सिटी अफ हलमा भिजिटिङ फेलोसिपसमेत गरेका छन्। सन् २०११ देखि २०१९ सम्म कोलम्बोस्थित रिजनल सेन्टर फर स्ट्राटेजिक स्टडिजको बोर्ड सदस्य पनि रहेका थिए। नेपालको परराष्ट्र नीति तथा क्षेत्रीय सहकार्यबारे उनले तीनवटा पुस्तकसहित दर्जनभन्दा बढी सम्पादित पुस्तक तथा विभिन्न अनुसन्धानात्मक सामग्री प्रकाशित गरेका छन्। सन् २०१५ मा उनले हार्वर्ड केनेडी स्कुलको 'साउथ एसिया लिडर एक्जिक्युटिभ प्रोग्राम' पूरा गरेका थिए।
२. डा. कल्याणराज शर्मा — चीनका लागि प्रस्तावित राजदूत
डा. कल्याणराज शर्मा नेपाल–चीन सम्बन्धका विज्ञ, चीन अध्ययनकर्ता (सिनोलोजिस्ट) तथा अर्थशास्त्री हुन्। शिक्षा, संस्थागत नेतृत्व र दुईपक्षीय नीतिगत सम्बन्धका क्षेत्रमा उनले दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि काम गर्दै आएका छन्।
उनले चीनको फुदान विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका छन्। उनको अनुसन्धान वैदेशिक प्रत्यक्ष लगानी, व्यापार तथा पर्यटन वित्तीयकरणमा केन्द्रित थियो। उनी हाल फुदान विश्वविद्यालय पूर्वविद्यार्थी संघ नेपालका अध्यक्ष, सन् २०१३ देखि नेपाल–चीन मैत्री मञ्चका अध्यक्ष तथा काउन्सिल अफ सिनोलोजिस्ट्स–नेपालका अध्यक्ष छन्। उनी काठमाडौं विश्वविद्यालय स्कुल अफ म्यानेजमेन्टमा भिजिटिङ स्कलरका रूपमा पनि कार्यरत छन्, जहाँ उनले 'डुइङ बिजनेस इन चाइना' विषयको पाठ्यक्रम तयार गरी अध्यापन गर्दै आएका छन्। उनी हिमाली तथा सीमापार पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने एड्भेन्चर आउटडोर एक्सकर्सन प्रालिका प्रबन्ध निर्देशक पनि हुन्। साथै, एपेक्स फन्ड्स लिमिटेड तथा विभिन्न जलविद्युत् र ऊर्जा कम्पनीका स्वतन्त्र सञ्चालकका रूपमा काम गरिरहेका छन्।
३. चिरनजंग थापा — अमेरिकाका लागि प्रस्तावित राजदूत
चिरनजंग थापा राष्ट्रिय सुरक्षा तथा अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका विज्ञ हुन्। सुरक्षा नीति, संकट व्यवस्थापन तथा कूटनीतिक क्षेत्रमा उनको दुई दशकको अनुभव छ। उनले कोलम्बिया विश्वविद्यालयको स्कुल अफ इन्टरनेसनल एन्ड पब्लिक अफेयर्सबाट पूर्ण शैक्षिक छात्रवृत्तिमा अन्तर्राष्ट्रिय मामिलामा स्नातकोत्तर गरेका छन्। उनले SUNY Geneseo बाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा स्नातक गरेका हुन्।
सन् २०१७ देखि उनी अक्सफाममा एसियाका लागि क्षेत्रीय सुरक्षा सल्लाहकारका रूपमा कार्यरत छन्। उक्त भूमिकामा उनले १५ देशमा जोखिम व्यवस्थापन तथा संकट व्यवस्थापनसम्बन्धी कामको नेतृत्व गर्दै आएका छन्।
४. अवकाशप्राप्त प्रधानसेनापति गौरवशमशेर जबरा — बेलायतका लागि प्रस्तावित राजदूत
अवकाशप्राप्त प्रधानसेनापति गौरवशमशेर जबरा नेपाली सेनामा चार दशकभन्दा बढी सेवा गरेका सैन्य नेता तथा रणनीतिकार हुन्। उनले सन् २०१२ देखि २०१५ सम्म नेपाली सेनाको प्रधानसेनापतिका रूपमा नेतृत्व गरेका थिए। व्यापक शान्ति सम्झौताअन्तर्गत पूर्वमाओवादी लडाकुलाई नेपाली सेनामा समायोजन गर्ने प्रक्रियाको उनले नेतृत्व गरेका थिए। नेपाल संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा संक्रमण गरिरहेको समयमा उनले नेपाली सेनालाई नेतृत्व दिएका थिए। उनको कार्यकालमा सेनाको 'दशवर्षे दीर्घकालीन योजना' तथा 'सैन्य सिद्धान्त २०१३' लागू गरिएको थियो।
५. जिग्यानकुमार थापा — जापानका लागि प्रस्तावित राजदूत
जिग्यानकुमार थापाले दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि नेपाल–जापान सम्बन्ध विस्तारमा काम गर्दै आएका छन्। उनले योकोहामा नेसनल युनिभर्सिटीबाट अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा कानुनमा स्नातकोत्तर र शुमेई विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा स्नातक गरेका छन्।
सन् २००९ देखि उनी कानागावा इन्टरनेसनल फाउन्डेसनमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य, सार्वजनिक नीति तथा बहुसांस्कृतिक मामिलाका विशेषज्ञका रूपमा कार्यरत छन्। सन् २००५ देखि उनले नेपाल–जापानबीच हुने उच्चस्तरीय द्विपक्षीय भ्रमण तथा संवादको समन्वय गर्दै आएका छन्। यस क्रममा दुवै देशका राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्रमन्त्रीको भ्रमण तथा आदानप्रदानमा सहजीकरण गरेका छन्।
६. सुरेशकुमार कर्ण — इसराइलका लागि प्रस्तावित राजदूत
सुरेशकुमार कर्ण सूचना प्रविधि, बैंकिङ तथा आर्थिक नीतिका क्षेत्रमा तीन दशकभन्दा बढी कार्यकारी अनुभव भएका व्यक्ति हुन्। कुमारी बैंकमा सन् २००३ देखि २०१५ सम्म प्रमुख सूचना तथा मार्केटिङ अधिकृतका रूपमा काम गर्दा उनले 'कुमारी मोबाइल क्यास' को अवधारणा विकास गरी सञ्चालनमा ल्याएका थिए। यो नेपालकै पहिलो मोबाइल वालेट भएको दाबी गरिएको छ। यसका लागि उनले दक्षिण एसियाको MBillionth Award समेत प्राप्त गरेका थिए।
७. प्राप्ति शेरचन — स्पेनका लागि प्रस्तावित राजदूत प्राप्ति शेरचन दक्षिण एसिया, दक्षिणपूर्वी एसिया तथा अफ्रिकामा १५ वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय विकास तथा साझेदारीसम्बन्धी अनुभव भएकी नेपाली विशेषज्ञ हुन्। सन् २०१५ देखि उनी विश्व बैंक समूहअन्तर्गतको इन्टरनेसनल फाइनान्स कर्पोरेसन (IFC) मा 'जेन्डर सोलुसन्स एन्ड इम्प्याक्ट'सम्बन्धी अपरेसन्स अफिसरका रूपमा कार्यरत छन्। उनले IFC भारतको लैंगिक कार्यक्रमको नेतृत्व गर्दै आएकी छन्।
८. शारू जोशी — जर्मनीका लागि प्रस्तावित राजदूत
शारू जोशी श्रम आप्रवासन व्यवस्थापन, लैंगिक समानता तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका क्षेत्रमा २५ वर्षभन्दा बढी अनुभव भएकी वरिष्ठ नीति विज्ञ हुन्। नेपालको श्रम आप्रवासनसम्बन्धी आधारभूत नीतिगत संरचना निर्माणमा उनको महत्वपूर्ण योगदान रहेको उल्लेख छ। उनले वैदेशिक रोजगार ऐन, २०६४, वैदेशिक रोजगार नियमावली, २०६५ तथा वैदेशिक रोजगार नीति, २०६९ निर्माणमा योगदान गरेकी थिइन्।
उनले संयुक्त राष्ट्रसंघीय संस्था UN Women मा सन् २००२ देखि २०१२ सम्म दक्षिण एसियाका लागि क्षेत्रीय कार्यक्रम व्यवस्थापक तथा श्रम कूटनीति प्रमुखका रूपमा काम गरिन्। त्यसपछि सन् २०१२ देखि २०१६ सम्म UN Women नेपालमा कार्यक्रम विशेषज्ञ तथा महिला आर्थिक सशक्तीकरण इकाइ प्रमुख र सन् २०१६ देखि २०१८ सम्म रणनीतिक साझेदारी विशेषज्ञका रूपमा कार्यरत रहिन्।
९. डा. पद्माक्षी राणा — ओमानका लागि प्रस्तावित राजदूत
डा. पद्माक्षी राणा दिगो विकास, समावेशी नवप्रवर्तन तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका क्षेत्रमा १५ वर्षभन्दा बढी अनुभव भएकी विकास तथा उद्यमशीलता विशेषज्ञ हुन्। उनको कार्यअनुभव नेपालसहित एसिया र युरोपसम्म फैलिएको छ।
सन् २०२२ देखि उनी Impact Hub Kathmandu की कार्यकारी निर्देशक तथा सहसंस्थापकका रूपमा कार्यरत छन्। उनले नेपाललाई Impact Hub Global Association तथा यसको एसिया–प्रशान्त क्षेत्रीय क्लस्टरमा प्रतिनिधित्व गर्दै आएकी छन्। उनले UK Aid/FCDO, युरोपेली संघ, UNDP, UNICEF, UNESCAP, विश्व बैंक तथा Royal Academy of Engineering लगायत संस्थासँग साझेदारी निर्माण गरेकी छन्।
१०. चुडामणि खरेल — मलेसियाका लागि प्रस्तावित राजदूत
चुडामणि खरेल शिक्षा तथा सार्वजनिक प्रशासनका क्षेत्रमा काम गरेका व्यक्ति हुन्। उनले मानविकी, अंग्रेजी, राजनीतिशास्त्र तथा कानुनमा शैक्षिक योग्यता हासिल गरेका छन्। उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट अंग्रेजीमा स्नातक र स्नातकोत्तर, राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर तथा कानुनमा स्नातक (एलएलबी) गरेका छन्। उनी हाल नेपाल योग खेलकुद संघका महासचिव छन्। यसअघि उनले नेपाल स्केटिङ तथा स्केटबोर्ड संघका महासचिव र राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्अन्तर्गत सातौं राष्ट्रिय खेलकुदको उपसमितिका सदस्य–सचिवका रूपमा काम गरेका थिए। यसले राष्ट्रिय खेलकुद प्रशासनमा उनको लामो नेतृत्व अनुभव देखाउँछ।
११. प्रा. डा. संगम श्रेष्ठ — दक्षिण कोरियाका लागि प्रस्तावित राजदूत
प्राध्यापक संगम श्रेष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य, जलवायु उत्थानशीलता तथा जल सुरक्षा कूटनीतिका क्षेत्रमा २५ वर्षभन्दा बढी अनुभव भएका अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका प्राज्ञ तथा नीति विशेषज्ञ हुन्।
उनी हाल थाइल्यान्डस्थित Asian Institute of Technology (AIT) मा प्राध्यापक तथा स्कुल अफ इन्जिनियरिङ एन्ड टेक्नोलोजीका पूर्वडिन हुन्। साथै, Global Water & Sanitation Center का संस्थापक सहनिर्देशक हुन्।
१२. डा. मञ्चला झा — श्रीलंकाका लागि प्रस्तावित राजदूत
डा. मञ्चला झा सुशासन तथा सार्वजनिक नीतिकी विशेषज्ञ हुन्। उनले सन् २०१५ देखि २०१९ सम्म नेपालको सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगको आयुक्तका रूपमा काम गरेकी थिइन्।
सत्य, न्याय तथा मेलमिलापसम्बन्धी राष्ट्रिय प्रयासमा योगदान दिएकी उनले संक्रमणकालीन न्यायसम्बन्धी विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा आयोगको प्रतिनिधित्व गरेकी छन्। श्रीलंकामा नेपालको सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगको अनुभवबारे पनि उनले प्रस्तुति दिएकी थिइन्।
१३. गिरीबहादुर सुनार — साउदी अरबका लागि प्रस्तावित राजदूत
गिरीबहादुर सुनार समाजशास्त्री तथा विकाससम्बन्धी विज्ञ हुन्। अन्तर्राष्ट्रिय विकास, नीतिगत परामर्श तथा बहुपक्षीय सरोकारवालाबीचको समन्वयका क्षेत्रमा उनको २५ वर्षभन्दा बढी अनुभव छ।
उनको विशेषज्ञता सामाजिक सुरक्षा, लैंगिक समानता तथा सामाजिक समावेशीकरण (GESI), समुदायमा आधारित जलवायु अनुकूलन तथा गुनासो व्यवस्थापन संयन्त्रमा केन्द्रित छ। विश्व बैंक तथा एसियाली विकास बैंकका ठूला पूर्वाधार तथा जल क्षेत्रका कार्यक्रमहरूमा उनले यी क्षेत्रमा काम गरेका छन्।