‘विश्वको छाना खसिरहेको छ’ भन्दै राष्ट्रसङ्घका महासचिवले सचेत गराएको तीन वर्ष: कहाँ पुग्यो जलवायु बहस?

👤 सनस्टार संवाददाता  |  📅 2026-09-25

असोज ९,२०८३ जलवायु परिवर्तनका कारण विश्वका सर्वोच्च शिखर र हिमनदीहरू कसरी संकटमा परिरहेका छन् भन्ने कुरालाई विश्वव्यापी बहसको केन्द्रमा ल्याउन संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले नेपालको हिमाली क्षेत्रबाट गर्नुभएको पुकारको आज झण्डै तीन वर्ष पुगेको छ। सन् २०२३ को अक्टोबर ३० मा सोलुखुम्बुको खुम्बु क्षेत्रमा पुगेर उहाँले दिनुभएको ‘विश्वको छाना खसिरहेको छ’ (The rooftop of the world is collapsing) भन्ने ऐतिहासिक अभिव्यक्तिले आज पनि विश्वको ध्यान तानेको छ। **भ्रमण र त्यो शक्तिशाली सन्देश** त्यस बेला महासचिव गुटेरेसले सगरमाथा क्षेत्रका हिमनदीहरू द्रुत गतिमा पग्लिरहेको दृश्य आफैँले नियाल्नुभएको थियो। उहाँले हिमाली क्षेत्रमा तीव्र रूपमा भइरहेको हिउँ पग्लने प्रक्रियाले तल्लो तटीय क्षेत्रमा बस्ने करोडौँ मानिसको खानेपानी, कृषि र जीविकोपार्जनमा गम्भीर संकट पैदा गर्ने चेतावनी दिनुभएको थियो। उहाँको त्यो सन्देश नेपालका लागि मात्र नभई कार्बन उत्सर्जनमा बढी जिम्मेवार रहेका विकसित मुलुकहरूका लागि एउटा कडा चेतावनी थियो। **आजको सन्दर्भ र चुनौती** महासचिवले विश्वको ध्यानाकर्षण गराएको तीन वर्ष बितिसक्दा पनि हिमाली क्षेत्रमा जलवायु संकटको गति थामिएको छैन। पछिल्ला वैज्ञानिक प्रतिवेदनहरूका अनुसार तापक्रम वृद्धिका कारण हिमनदीहरू पग्लने र हिमतालहरू फुट्ने जोखिम झन् बढेर गएको छ। नेपालले लगातार अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा जलवायु न्याय र क्षतिपूर्तिको आवाज उठाउँदै आए पनि विकसित देशहरूबाट प्राप्त हुने आर्थिक र प्राविधिक सहयोग अझै पर्याप्त हुन सकेको छैन। गुटेरेसले तीन वर्षअघि खुम्बुको जगबाट भन्नुभएको थियो, “हामीले प्रकृतिविरुद्धको युद्ध रोक्नुपर्छ।” आजको दिनमा पनि उहाँको त्यो भनाइ उत्तिकै सान्दर्भिक छ र यसले विश्व समुदायलाई जलवायु परिवर्तनविरुद्ध तत्काल र ठोस कदम चाल्न झकझकाइरहेकाे छ।