**२० असोज,२०८३** **पोखरा** । भोटेकोशीमा गत भदौ १० गते आएको बाढी तथा त्यसपछि गएको पहिरोको असर नेपाली जुत्ता–चप्पल उद्योगमा समेत परेको छ। उत्तरी नाका बन्द हुँदा कच्चा पदार्थको अभाव हुनुका साथै चाडपर्वको मुखमा विभिन्न राजमार्ग अवरुद्ध हुँदा जुत्ता–चप्पलको कारोबार प्रभावित भएको व्यवसायीहरूले बताएका छन्। प्राकृतिक विपद्, सडक अवरोध र उत्तरी नाका बन्दका कारण कच्चा पदार्थको आपूर्तिमा समस्या भए पनि दशैं–तिहारका लागि बजारमा जुत्ता–चप्पलको अभाव नहुने व्यवसायीहरूको भनाइ छ। उनीहरूका अनुसार उपभोक्ताले विगतकै मूल्यमा जुत्ता–चप्पल खरिद गर्न पाउनेछन्। एक समय विदेशी उत्पादनको बाहुल्य रहेको नेपाली जुत्ता–चप्पल बजारमा पछिल्ला वर्षहरूमा स्वदेशी उद्योगले उल्लेख्य विस्तार गरेको छ। उत्पादन क्षमता, गुणस्तर र बजार पहुँच बढाउँदै नेपाली उद्योग आयात प्रतिस्थापनसँगै निर्यातको सम्भावना बढाउने दिशामा अघि बढेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ। तर दशैं–तिहारजस्ता मुख्य बिक्री हुने चाडपर्वको पूर्वसन्ध्यामा आएको बाढीपहिरो र सडक अवरोधले यस वर्षको कारोबारमा भने प्रत्यक्ष असर पारेको छ। फुटवेयर म्यानुफ्याक्चरर्स एसोसिएसन अफ नेपाल (एफम्यान) का अध्यक्ष सुरज बन्जाडेका अनुसार सामान्य अवस्थामा दशैं–तिहारको तीन महिनाको अवधिमा करिब ४ करोड जोर जुत्ता–चप्पल बिक्री हुने गरेको छ। तर यस वर्ष प्राकृतिक विपद् र राजमार्ग अवरोधका कारण कारोबारमा करिब ३० देखि ४० प्रतिशतसम्म कमी आउने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। ‘विगतका वर्षमा करिब ४ करोड जोर जुत्ता–चप्पल बिक्री हुने गरेकोमा यसपटक करिब १ करोड जोरले बिक्री घट्ने अनुमान गरेका छौँ,’ अध्यक्ष बन्जाडेलाई उद्धृत गर्दै समाचारमा उल्लेख गरिएको छ। राजमार्ग क्षतिग्रस्त हुनु, काठमाडौंसँगको यातायात सम्पर्क प्रभावित हुनु तथा बाढीपहिरोका कारण सर्वसाधारण आर्थिक तथा सामाजिक समस्यामा पर्नुले बजारमा प्रत्यक्ष असर परेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ। विपद् प्रभावित क्षेत्रमा सहयोग पुर्‍याउने क्रममा फुटवेयर क्षेत्रले २० हजार जोर जुत्ता–चप्पल निःशुल्क वितरण गरेको पनि अध्यक्ष बन्जाडेले बताएका छन्। नेपाली जुत्ता–चप्पल व्यवसायका लागि साउन, भदौ र असोज महिना महत्वपूर्ण मानिन्छन्। वार्षिक कुल बिक्रीको करिब ४० प्रतिशत कारोबार यही तीन महिनामा हुने गरेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ। वार्षिक करिब ३५ अर्ब रुपैयाँको कारोबार हुने जुत्ता–चप्पल बजारमा दशैं–तिहारको अवधिमा मात्रै करिब १४ अर्ब रुपैयाँ बराबरको कारोबार हुने अनुमान छ। सामान्य अवस्थामा दशैं–तिहारको तीन महिनामा करिब ४ करोड जोर जुत्ता–चप्पल बिक्री हुने भए पनि यस वर्ष माग बढेर ५ करोड जोर पुग्ने प्रारम्भिक अनुमान उद्योगीहरूले गरेका थिए। तर दशैंको पूर्वसन्ध्यामा लगातार परेको वर्षा, बाढीपहिरो र सडक अवरोधका कारण बजारको समग्र चक्र नै प्रभावित भएको व्यवसायीहरू बताउँछन्। नेपाली संस्कृतिमा दशैंका बेला नयाँ कपडासँगै नयाँ जुत्ता–चप्पल किन्ने प्रचलन रहेकाले यो समय उद्योगी–व्यवसायीका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ। सोहीअनुसार उद्योगहरूले दशैंअघि उत्पादन र बजार व्यवस्थापन बढाउने गरेका थिए। यस वर्ष भने प्राकृतिक विपद्का कारण अपेक्षित कारोबारमा असर परेको छ। यद्यपि बजारमा जुत्ता–चप्पलको अभाव हुन नदिने र मूल्य वृद्धि नगर्ने व्यवसायीहरूको प्रतिबद्धता छ। कच्चा पदार्थ आपूर्तिमा समस्या तथा कारोबारमा कमी आए पनि उपभोक्ताले दशैं–तिहारका लागि आवश्यक जुत्ता–चप्पल सहज रूपमा खरिद गर्न सक्ने व्यवसायीहरूको भनाइ छ।