**२०८३ कात्तिक १५** **काठमाडौं** । नेपाली कांग्रेसका सहमहामन्त्री अजयबाबु शिवाकोटीले राज्यका शक्ति र संयन्त्रलाई आफ्नो प्रभावमा पारेर सञ्चारमाध्यमको आवाज दबाउन खोजिएको आरोप लगाएका छन्। उनले अदालत, अख्तियार, प्रहरी र सञ्चारमाध्यममाथि नियन्त्रण कायम गर्ने सरकारी प्रयास लोकतान्त्रिक मूल्य, प्रेस स्वतन्त्रता र संस्थागत स्वायत्तताका दृष्टिले गम्भीर विषय भएको टिप्पणी गरेका छन्। शनिबार रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा आयोजित साक्षात्कार कार्यक्रममा बोल्दै शिवाकोटीले राज्यका महत्त्वपूर्ण निकायमाथि नियन्त्रणको प्रयास हुनु दुःखद भएको बताए। लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा राज्यका निकाय स्वतन्त्र र जिम्मेवार हुनुपर्ने उल्लेख गर्दै उनले शक्ति केन्द्रित गर्ने प्रवृत्तिले लोकतान्त्रिक अभ्यासमाथि नै प्रश्न उठाउने धारणा राखे। ‘राज्यका निकाय अदालत, अख्तियार, प्रहरी र मिडियामाथि जुन कन्ट्रोल गर्न खोजिएको छ, त्यो दुःखद छ,’ उनले भने। **अख्तियार प्रमुखको प्रकरणदेखि पत्रकार पक्राउसम्म प्रश्न** शिवाकोटीले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका प्रमुखलाई नौ घण्टासम्म प्रधानमन्त्री कार्यालयमा राखेर अपमान गरिएको आरोपसमेत लगाए। उनले उक्त घटनालाई पत्रकार पक्राउ प्रकरणसँग जोड्दै राज्यका निकाय र सञ्चारमाध्यमप्रति सरकारको व्यवहारमाथि प्रश्न उठाएका हुन्। उनका अनुसार राज्यका जिम्मेवार निकायले आफ्नो क्षेत्राधिकारभित्र रहेर स्वतन्त्र रूपमा काम गर्न पाउनुपर्छ। तर, राज्यशक्तिको प्रयोगबाट संस्थाहरूलाई प्रभावित पार्ने र सञ्चारमाध्यमको आवाज कमजोर बनाउने प्रयास भए त्यसले लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई नै कमजोर बनाउने उनको तर्क छ। **सरकारी अभिव्यक्तिमै विरोधाभास रहेको दाबी** सहमहामन्त्री शिवाकोटीले सरकार सही दिशामा अघि नबढेको टिप्पणी गर्दै पत्रकार पक्राउ प्रकरणबारे प्रधानमन्त्रीका सल्लाहकार र प्रहरीबाट आएका अभिव्यक्तिमा विरोधाभास देखिएको बताए। ‘प्रधानमन्त्रीको प्रमुख सल्लाहकार आदेश पठाउँछ, अर्को सल्लाहकार थाहा छैन भन्छ। त्यस्तै प्रहरी पनि पक्राउ गरेको होइन भन्छ,’ उनले भने। सरकारका जिम्मेवार व्यक्तिहरूबाट फरक–फरक अभिव्यक्ति आउँदा घटनाको वास्तविकता र सरकारी जिम्मेवारीबारे अन्योल सिर्जना भएको उनको भनाइ थियो। उनले पत्रकार पक्राउ प्रकरणमा कसको निर्देशनमा के भएको हो भन्ने विषयमा सरकारले स्पष्ट जवाफ दिनुपर्ने माग गरे। **प्रेस स्वतन्त्रतामाथिको हस्तक्षेप स्वीकार्य हुँदैन** शिवाकोटीले नेपाली कांग्रेस प्रेस स्वतन्त्रता र लोकतान्त्रिक मूल्यको पक्षमा प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गर्दै सञ्चारमाध्यममाथि हुने कुनै पनि प्रकारको अनुचित हस्तक्षेप स्वीकार्य नहुने बताए। लोकतन्त्रमा सञ्चारमाध्यमले सरकारका कामकारबाहीमाथि प्रश्न उठाउने, कमजोरी उजागर गर्ने र नागरिकलाई सुसूचित गर्ने भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने उनको धारणा थियो। सञ्चारमाध्यमको आलोचनात्मक आवाजलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयासले नागरिकको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र सूचनाको अधिकारसमेत प्रभावित हुन सक्ने उनले संकेत गरे। राज्यका निकायको स्वतन्त्रता, प्रेसको निर्भीकता र सरकारको जवाफदेहिता लोकतन्त्रका आधारस्तम्भ भएको उल्लेख गर्दै शिवाकोटीले पत्रकार पक्राउ प्रकरणमा सरकारले आफ्नो भूमिका स्पष्ट पार्नुपर्नेमा जोड दिए।